Sigmundur Ernir

-

Hér birtast mjög smáar sögur sem leita öðru hverju á mig - og skrifa sig nokkurn veginn sjálfar. Allt saman er þetta skáldskapur og fyrirmyndirnar eru næsta fátæklegar.

-

Á RAUÐUM FARMAL

Úti á gresjunni getur fátt verið fegurra en íðilfagur Farmall undir skini sólarinnar. Stælt tæki og seigt til alls erfiðis … en um leið nokkuð snotur eign - eins og upp á punt á býlinu. Eldrautt á bleikum akrinum.

Aldeilis enginn venjulegur traktor.

Ég spurði bóndann hvort hann kæmi honum ennþá í gang. og hann hélt það nú; fussaði býsn í flókið skeggið og bjóst til að kvelja í rauðkuna svolítið líf.

Um stund gerðist ekkert … utan hvað bóndinn varð andstyttri. Hvorki æmt né stuna úr sílendrunum. Ekki bofs. Gamli Eyjafjarðarþráinn gaf sig samt ekki og áður en sólin sökk í fjöllin prumpaði vélin og pústaði úr sér rígþykkri reykjarsvælunni.

Svo ókum við tveir eftir vellinum eins og misjafnlega sperrtir unglingar og undir jóðlaði kvöldroðagylltur Farmallinn, kominn á sín efstu ár. Allt í kring skipti dagurinn litum eins og til vitnis um nýja tilfinningu, en báðir sungum við ættjarðarsöngva svo undir tók á völlunum; eitthvað var það um ögurskorið landið og vitaskuld sungið nokkuð hart.

Við stoppuðum ekki fyrr en undir hlöðuvegg og bóndinn sagðist mundu bjóða mér upp á brennivín inni í skemmu; minna mætti það ekki vera eftir svona sving.

-SER.

-

HVÍTA POSTULÍNIÐ

Fyrr um árið hafði sölumaðurinn farið á milli bæja og selt nokkuð vel upp í pant. Geðþekkur maður, var sagt, lipur og skýrmæltur.

Svo kom sendingin að sunnan; fullur vörubíll af hvítu postulíni, pökkuðu í plast og frauð og fjöl. Ekki höfðu sveitamenn séð í annan tíma svona vel fragtaðan bíl - og heldu ekki uppábúnari bílstjóra. Næstum svo að það lygndi og veður hyrfu við tilbreytinguna a tarna.

Þennan dag stóðu bændur í hreppnum hróðugir við bæjarhliðin og stilltu sér upp í betri peysunni … já, nýmóðins náðhús á leiðinni og það með togsturtu. Velmegunarskeiðið var hafið; einhver upphefð og tenging við tíma nýja. Svipurinn altént sæll þegar ég gekk með bónda mínum spölinn heim á bæ. Hann ýtti á undan sér skjálfandi hjólbörunum og ofan á þeim sat þessi líka gripur og gagn.

Það var moldargólf í kjallara bæjarhússins og hænur úti í horni, gallar á veggjum, verkfæri og bekkur með brýni. Við grófum rás í miðju gólfs og leiddum hana út í bæjarlæk, settum rör og sópuðum yfir. Hér var ekkert að fela. Nýja vanssalerninu var komið fyrir í miðjum skálunum og stóð þar fægt og fallegt eins og mubla fyrir allra augum. Svo gátu menn sest þar og hægt sér eins og náttúran kallaði hverju sinni - og ekki laust við að stolt skini úr stilltum andlitunum.

Þarna leið sumarið við nýja siði. Gamli kamarinn úti á velli var ekki lengur í náðinni. Og hann gafst enda upp og grotnaði ofan í lækinn nokkru síðar.

Inni á miðju moldargólfinu mátti einu gilda hve margir voru nærri. Þar var setið í sæld og sönnum móð. Og ekki allar sveitir svona langt komnar.

-SER.

-

KYRRÐARROF Í FJÖRUNNI

Fallegustu fjöru á landinu er að finna á milli ósa þeirra systkina, Lagar og Jöklu. Þarna standa bæirnir með glöppum og hafa tekið á móti útsynningi í árafjöld. Saltaustrið utan af hafi hefur gefið þeim ólseigan svip - og til að bæta í harmoníuna hefur fjörugrjótið skreytt sig alla vega hnyðjum og kollum sem komið hafa úr ystu straumum.

Stundum gerir þarna gott veður og þá er ekki ónýtt að læða sér inn á milli klukkustundanna og leggjast ofurvarlega í fjöruna; verða hluti af móður náttúru, hverfa á milli hafs og lands … gufa i sjálfu sér upp. Heyra samt sjávarniðinn leika í hlustunum, loka augunum og ímynda sér að landið hafi færst í suðurhöf og sólin baki brjóst og maga. Njóta þess sem er. Sofna.

Ein þessara stunda getur ekki gleymst. Það er af því að sumar stundir búa við langlífi …

Það var komið fram yfir hásumar á þeim tíma árs þegar annir landsmanna eru mældar í heyjum og sóldögum. Ég var einn … með hrífuskaft að hjásvæfu. Fuglshljóð á himni en vart að hafa þaðan meira en fagurbláa heiðríkjuna. Stilla og þessi óvenjulegi hiti sem hittir eyjuna öðru hvoru þegar vel liggur á lægðunum.

Í allri undursamlegri kyrrðinni kvað við hlátur og gáska. Það var ekki annað að heyra en að fjörunni hefðu bæst fleiri mannverur. Í fyrstu var það lítið mál en smám saman tóku hljóðin í fólkinu að líkjast blóði á hreyfingu. Það fór ekki á milli mála. Hinum megin melgresisins hafði náttúran náð fullum tökum á fólkinu. Og hvað er svo sem fallegra en berstrípaður galsinn í beru loftinu?

Á svona stundum liggur maður kyrr. Það er ekki við hæfi að rísa upp og poka sér af stað. Nei, maður liggur bara áram og þykist ekki heyra, þó maður heyri nú samt.

Svo líður þetta náttúrlega hjá … eins og hvert annað viðvik - og hrífan klórar sverðinum eins og ekkert hafi gerst.

-SER.