Það er sitthvað að tala … og mæta.

Nefni þetta sakir þess að afköst þingmanna og úthald virðist mælt í ræðutíma. Svo hefur verið gert um langa hríð. Og er enn gert.

Hef lesið það síðustu daga að einn hafi talað lengst, annar minnst, og hinir eitthvað þar á milli.

Og alltaf er þetta birt. Samviskusamlega, sem dómur einn um þingstörfin.

Sei sei.

Miklu nær er fyrir fjölmiðla að spyrja hvernig þingmenn vinna í nefndum. Þar fer mikilvægasta starfið fram; sjálf löggjöfin, yfirlega mála, lestur, gagnasögnun, ígrundun, rökhugsun og skoðanaskipti. Oftast í mesta bróðerni (ólíkt þingsal).

Ég hef tekið eftir því að nokkrir þingmenn mæta hræðilega illa til vinnu sinnar í þingnefndum. Og aðrir yfirmáta vel. Langflestir ágætlega.

Út á við skiptir það litlu …

Menn vita jú að þeir eru dæmdir af því einu að tala lengi í þingsal.

Og haga sér eftir því.

Þessu þarf að breyta.

Fjölmiðlar eiga að bera sig eftir veru manna i þingnefndum. Þær upplýsingar eru til.

Og þá mun þetta breytast …

-SER.

Umræðan um rítalín-notkun Íslendinga á undanliðnum vikum hefur á stundum verið ónærgætin.

Notkun og misnotkun hefur verið ruglað saman.

Og læknar hafa verið gerðir grunsamlegir fyrir það eitt að ávísa lyfinu.

Við eigum vissulega að berjast gegn misnotkun lyfja. Við eigum ófeimin að taka á þeim læknum sem ávísa rítalíni til fólks sem þarf ekki á því að halda. En við eigum að gæta hófs þegar umræðan snýr að eðlilegri notkun á rítalíni. Sú notkun er mikilvæg - og snýr að lífsgæðum.

Eðlilega notkun rítalíns þekkir fjöldi foreldra sem eignast hefur börn með athyglisbrest, ofvirkni og félagslega óstjórn. Rítalín er þessum börnum mikil hjálp. Efnið skiptir það sköpum. Og það þekkja allir foreldrar sem séð hafa börn sín ná áttum og friði í sálu sinni með eðlilegri notkun, sem studd er fræðilega gildum rökum flestra ef ekki allra barnalækna og sálfræðinga.

Það er átakanlegt að sjá barn sitt kveljast. Það er ömurlegt að sjá það einangrast í sínum eigin ófriði. Það er hrikalegt að sjá það laga sig að dyntum ósjálfráðra viðbragða. En það er skylda hvers foreldris að reyna að koma því til hjálpar. Það er iðulega hægt. Og það er hægt með viðurkenndum leiðum. Og það er sigur að geta linað þjáningar með tiltækum ráðum, þar á meðal lyfjagjöf. Engin ást er nefnilega stærri en að berjast fyrir heilsu barna sinna. Og bjarga því úr klóm kvillans.

Höfum þetta í huga.

Og ruglum ekki saman notkun og misnotkun …

-SER.

Geir Hilmari Haarde mælist rétt.

Landsdómsmálið er pólitísk aðför að honum.

Og hreinsun, finnst mér; kattahreinsun.

Orsakir íslenska efnahagshrunsins eru margslungnar. Og helgast meira af stefnu, en stöku manni. Sú ákvörðun Alþingis að stefna einum manni fyrir dóm fyrir ábyrgðina á öllum þessum óförum er vægast sagt billeg.

Og seint, ég held aldrei, telst hún stórmannleg.

Vissulega ber Geir Hilmar Haarde sína ábyrgð á hruninu. Ásamt svo mörgum öðrum, jafnt fyrirrennurum og samferðamönnum síðustu slitrin fyrir hrun.

En hann ber ekki einn ábyrgð á ruglinu.

Niðurstaða Alþingis er samt sem áður sú.

Og hún er röng.

Og hún er lítilmannleg.

Við erum stærra samfélag en svo að taka einn út úr og afgreiða reiði okkar vegna hrunsins á einum manni. Það er óþverralegt einelti.

Fyrir nú utan hinn ófögnuðinn að maðurinn gat aldrei varið sig í aðdraganda málsins.

Ég hugsaði mig lengi um þegar hugsanlegt mál á hendur Geir Hilmari Haarde og þremur félögum hans í ríkisstjórn áranna 2007 til 2009 var til umfjöllunar á Alþingi. Niðurstaða þingnefndar í því máli var óskýr. Og fráleitt afdráttarlaus.
Sakargiftirnar voru ekki eindregnar - og alls ekki hafnar yfir vafa.

Það kom aldrei til greina í mínum huga að draga þetta fólk til allrar ábyrgðar; setja það í stokkinn á meðan helstu loftfimleikamenn bólunnar léku áfram lausum hala. Já, hala!

Skýrsla Rannsóknarnefndar Alþingis segir beinum orðum að bankahrunið var óumflýjanlegt frá 2006. Að setja það fólk á sakabekk sem sat uppi með vandann er ámátlegt. Og ótrúlega rangt.

Ég greiddi atkvæði gegn því að Geir og Árni, Ingibjörg og Björgvin yrðu dæmdir blórabögglar hrunsins. Ég var stoltur af þeirri ákvörðun þá.

Og enn frekar nú …

-SER.

Athyglisvert er að sjá sjálfstæðismenn berjast gegn breytingum á fiskveiðistjórnunarkerfinu … með kjafti og klóm, uggum og sporði.

Þeir finna breytingunum allt til foráttu. Segja frumvörpin handónýt, ekki þingtæk, telja þau burtrækt úr þingi.

Og glotta í þingsal, valdavanir …

Ég hlusta meira á framsóknarmenn þessi þingdægrin. Þeir eru hófsamari, málefnalegri, lausnamiðaðri. Vilja breyta, umfram allt til sáttar. Og eru nær þjóðinni …

Það verður að leita sáttar.

Frumvörpin sem nú liggja fyrir eru til sáttar. Ekki fullkomin, klárlega, en til sáttar. Jafnvel útgerðarmenn, sem ég tala stórum við þessa dagana, eru sæmilega sáttir við prinsppin, en varla allar útfærslur. Eins og gengur … en sáttir við útlínur …

En ekki sjálfstæðismenn.

Þeir telja sig geta breytt betur. Eða engu? Ég veit ekki.

Og höfðu til þess heilan táningsaldur. 18 ár. Heilt empire of Davíð Oddsson. En breyttu engu.

Og vildu líklega bara eina sátt. Og hana innanfrá. Úr eigin ranni. Eins og kjaftur hæfir skel.

Ég hef verið í góðu samtali við útvegsmenn síðustu daga og vikur. Ég leita hjá þeim ráða. Þeir leita hjá mér ráða. Við nálgumst. Þannig eru mannleg samskipti. Hvorugur veit betur en hinn. En græða samt á samtalinu.

Mestumvert er að útvegsmenn … altént æ fleiri … átta sig á að grundvallarbreytingar þarf að gera; tímabundnir samningar í stað ótímabundinna forréttinda, gegn tilhlýðilegu gjaldi - og opna kerfið, en þó með sanngirni … ella rífast áfram, já með upphrópunum; ég hef beitt þeim, þeir líka.

Látum útfærslurnar eiga sig; pottana … bolfisk versus uppsjó í tilfærslunni … og eins með tímalengdina. Já, þetta er merkilegt: Um meginlínur grundvallarbreytinganna eru stjórnarliðar og útvegsmenn að ná saman. Saman!

En ekki sjálfstæðismenn.

Þeir ætla að berjast áfram.

Breytingin skal vera vond.

Þó þeir sjálfir vilji breyta.

Hverju?

Sjálfstæðismenn skilja ekki að öfgakennd andstaða þeirra við grundvallarbreytingar á fiskveiðistjórnunarkerfinu mun aðeins afla meira fylgis við breytingar á kerfinu. Þeir eru að tala sig á haf út …

Jafnvel útvegsmenn eru farnir að átta sig á þessu …

En ekki sjálfstæðismenn …

-SER.

Sjálfstæðismenn hugðust setja 400 milljarða króna í endurgerð íslensku viðskiptabankanna eftir hrun. Sumsé fjórðung af landsframleiðslu.

Nú gagnrýna þeir ríkjandi stjórnvöld fyrir að setja 190 milljarða í sömu uppbyggingu. Sumsé 12 prósent af landsframleiðslu.

Þetta er eftir öðru.

Frjálshyggjan, sem kom okkur í þrot, finnur allt að þeim sem eru að byggja upp …

-SER.