Vitaskuld hefur hugur manns verið eystra síðustu dægrin. Hjá Skaftfellingum. Pólitíkin við Austurvöll hefur verið eins og hjómið eitt miðað við þau ósköp sem dunið hafa á heimamönnum sunnan jökla. En æðruleysi þeirra er viðbrugðið. Ekkert volæði, engar kröfur eða heimtufrekja - og heldur engin uppgjöf.

Mættum við hin eitthvað læra. Við hin á Austurvelli; innandyra, utandyra.

Síðustu daga hefur mér enn og aftur verið hugsað til þess stóra flokks karla og kvenna sem fylla björgunarsveitir landsins. Þetta fólk hlýðir allaf kallinu, hvenær sem er og hvar sem er; vinnan og fjölskyldan er alltaf sett til hliðar þegar eitthvað bjátar á.

Þetta fólk ætti að vera menn ársins, árlega …

-SER

Bjóst einhver við því að handhafar kvótans yrðu ánægðir með nýtt frumvarp um breytingar á fiskveiðistjórnunarkerfinu?

Auðvitað ekki. Harmagráturinn stafar af því að það er verið að afnema forréttindi … í hægum, en öruggum skrefum.

Brátt er nákvæmlega þetta að baki: Lénskerfi, íslenskra, útvalinna.

Og hvað vilja útvegsmenn, annað en áskriftina … ?

Vilja þeir óbreytt ástand? Ef ekki, hverju vilja þeir breyta?

Af hverju hefur enginn fréttamaður spurt þá þessara einföldu spurninga?

Jafnvel Samtök atvinnulífsins vilja ekki óbreytt kvótakerfi, samkvæmt stjórnarsamþykkt - og þar með væntanlega LÍÚ, sem er 13% af samtökunum (í fjármunum talið) og 8% af þeim (í mannafla talið).

Hverju vill LÍÚ breyta?

Engu?

Vilja þau áfram ótímabundið eignarréttarígildi? Vilja þau áfram óheft framsal? Vilja þau áfram lokað kerfi sem gerir ekki ráð fyrir að aðrir fái hlutdeild í auknum afla? Og vilja þau enga nýliðun, nema innan úr eigin ættum?

Það er verið að breyta þjóðfélaginu sakir hruns. Við ætlum áfram að græða á auðlindum okkar, en afnotin kosta af þeirri einföldu staðreynd að þau eru leigð út …

… tímabundið, nema hvað …

-SER.

Nýr kjarasamningur ASÍ og SA er léttir fyrir landsmenn. Mestum tíðindum sætir að lægstu laun klifri yfir 200 þúsundin. Og að kjarabætur þeirra lægstlaunuðu nemi nokkrum tugum prósenta.

Nú er að verja kaupmáttinn. Meðal annars með því að styrkja gengið - og ráða við verðbólguna.

Nýr kjarasamningur veitir stjórnvöldum frið til að klára mikilvægar breytingar á samfélaginu … frá sérhagsmunum til almannahagsmuna. Þar skiptir mestu að festa afnotarétt af auðlindum í sessi - í stað illa fengins eignaréttar.

Og þar er spurningin þessi: Hver er eðlileg renta? Svokallaðir “eigendur” kvótans í núverandi kerfi leigja kílóið á 200 karl. Auðlindagjaldið er núna á að giska 6 karl á kílóið. Sumsé; “eigendur” kvótans borga 6 krónur svo þeir geti áframleigt fyrir 200 karl! Þetta er auðvitað tær snilld. Og 54% aflaheimilda eru leigð út; af sannkölluðum lénsherrum til leiguliða.

Þetta er ranglætið.

Og það er tími til að breyta - og afnema ótímabundin forréttindi fárra sem virðast hafnir yfir stjórnarskrá.

Eða viljum við fylgja þeirri stefnu áfram að það sé þjóðhagslega hagkvæmt að tiltölulega fáir græði mikið.

Og hinir leigi.

Ekki af ríkinu, heldur af ríkum í ríkinu, sem verða ríkari fyrir vikið …

-SER.